Όταν το να υπηρετείς (δήθεν) τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι απλώς το όχημα της προσωπικής στρατηγικής σου για ανέλιξη.
Της Ελένης Γεώργαρου 4/4/2026
Δεν εξεπλάγην που η Θεώνη Κουφονικολάκου βρέθηκε ως το νέο, σημαντικό στέλεχος, όπως λένε τα ΜΜΕ, στο κυοφορούμενο κόμμα του Α.Τσίπρα. Η παραίτησή της από Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη στον Κύκλο Δικαιωμάτων του Παιδιού, διορισμός που έγινε το 2019 από τον σήμερα επίδοξο αρχηγό του νέου κόμματος, διορισμός με τα γνωστά ελληνικά κριτήρια του «κολλητού» που πρέπει να τον βολέψουμε σε καλοπληρωμένη θέση, προοιωνιζόταν αφενός τις περισσότερο φιλόδοξες βλέψεις της στο χώρο της πολιτικής -μια καλοπληρωμένη επίσης θέση βουλευτή στο μύλο της Βουλής που όλα τα αλέθει, και πιο κάτω δεν μπορεί να πέσει,- αφετέρου της εξαργύρωσης του γραμματίου στον κ. Τσίπρα. Σου έδωσα πολλά και καλά, καιρός να ανταποδώσεις, με το αζημίωτο πάντα. Όταν παραιτήθηκε η Θ.Κ. και είδα τα σχόλια των αφελών που εκθείαζαν τη θητεία της δε θέλησα να τοποθετηθώ, γιατί πολύ εύκολα σε αυτή τη χώρα, απερίσκεπτα, χωρίς να εμβαθύνουμε σε τίποτα, την κριτική την μεταφράζουμε σε φθόνο του επιτυχημένου. Είναι όμως έτσι; Κάθε άλλο στη συγκεκριμένη περίπτωση.
Πολλά χρόνια στο χώρο των Δικαιωμάτων της Παιδικής Ηλικίας, μετά την απομάκρυνση του κ. Γιώργου Μόσχου από τη θέση του Βοηθού Συνηγόρου, ο οποίος έδωσε υπόσταση στο θεσμό – ήδη σήμερα έχει σαφώς υποβαθμιστεί – αναμέναμε η θέση να πάει σε πρόσωπο, οπωσδήποτε φιλικό στην τότε εξουσία του ΣΥΡΙΖΑ, προσωπικά δεν αμφέβαλα ποτέ ότι ο ΣΥΡΙΖΑ της «αριστεράς» θα ακολουθήσει την πεπατημένη, των «δικών μας παιδιών- αλλά την Θ.Κ. ούτε την ήξερα, ούτε την είχα ακούσει ποτέ στο χώρο της θεωρίας ή του ακτιβισμού της Παιδικής Προστασίας. Σήμερα αναζητώντας το βιογραφικό της – το οποίο φτιάχνει ο καθένας μόνος του βέβαια – δεν βρήκα τίποτα συγκεκριμένο για την οποιαδήποτε παρέμβαση ή παρουσία της συγκεκριμένης νομικού, στο πεδίο το οποίο ανέλαβε να υπηρετήσει ως Συνήγορος. Τίποτα απολύτως. Το βιογραφικό της αρχίζει , πέραν των γενικόλογων αναπόδεικτων πληροφοριών, από τότε που ο κ. Τσίπρας την διόρισε Συνήγορο του Παιδιού.
Όλα αυτά τα χρόνια παρακολουθώ ως ενταγμένη, ψυχή τε και σώματι, στην υπηρεσία της προστασίας του παιδιού, χωρίς ποτέ καμιά έμμισθη από τον κρατικό κορβανά θέση, την Θεώνη Κουφονικολάκου να εκφράζεται με κοινοτοπίες, να αναμασά απόψεις που ο Συνήγορος του Παιδιού είχε ήδη παγιώσει από το παρελθόν, πολύ πριν η ίδια ασχοληθεί με το ζήτημα, αλλά που αίφνης, επί “αριστεράς” αποτέλεσαν κοινό τόπο μεταξύ προσώπων και οργανώσεων που μέχρι τότε ήταν εν υπνώσει. Το θέμα, έκανε γκελ στην κοινωνία διότι πάντα η αποϊδρυματοποίηση ήταν συνδεδεμένη με τον αστικό μύθο της “εύκολης και γρήγορης” υιοθεσίας, ζητούμενο σε μεγάλο πληθυσμό ατέκνων ζευγαριών στη χώρα μας. Ξαφνικά, στα τέλη της δεκαετίας του 2010, άρχισαν σχετικοί και άσχετοι με το θέμα να μιλούν για τα ζητήματα της εξωιδρυματικής φροντίδας των παιδιών, όχι γιατί άλλαξε κάτι εσωτερικά, αλλά γιατί η Ευρωπαϊκή ΄Ενωση έβαλε την Ελλάδα στην «γωνία» για την απαράδεκτη πολιτική της στην κοινωνική φροντίδα των απροστάτευτων ανηλίκων, μέσα από την ανεξέλεγκτη λειτουργία των ιδρυμάτων, όταν η χώρα δηλαδή δεν μπορούσε παρά να ακολουθήσει τις ευρωπαϊκές επιταγές για τα δικαιώματα των παιδιών. Η Θ.Κ. βρήκε στρωμένο δρόμο, με την επίφαση του θεσμικού εκπροσώπου, να γίνει συμπαθής διεισδύοντας στο αγανακτισμένο και δικαίως, κίνημα της μεταρρύθμισης της πολιτικής παιδικής προστασίας, από το ίδρυμα στην οικογένεια. Είναι ένας τομέας άλλωστε, που ασχέτως της αδιαφορίας με την οποία αντιμετωπίζεται από την κεντρική πολιτική εξουσία αλλά και την τοπική αυτοδιοίκηση – παιδιά και ζώα δεν ψηφίζουν άρα δεν ενδιαφέρουν τη δημοκρατία μας, δηλαδή τα κόμματά μας – προκαλεί το ενδιαφέρον μεγάλου μέρους της κοινωνίας. Κατά τη διάρκεια της θητείας της Θ.Κ. επαναλήφθηκαν Εκθέσεις του Συνηγόρου που είχαν γίνει και στο παρελθόν και επικαιροποιήθηκαν με κάποια ελάχιστα νέα στοιχεία που λήφθηκαν από εισηγήσεις τρίτων, με κατά λέξη αντιγραφές απόψεων μερικές φορές – ας είναι καλά η Σαμάνθα Στρατιδάκη που υπηρετεί τον τομέα εδώ και πάρα πολλά χρόνια που γράφει και ξαναγράφει τις εκθέσεις του Συνηγόρου για την Παιδική Προστασία -, δεν είδαμε καμιά πρωτοβουλία της σε επίπεδο άμεσης επικοινωνίας της με το ευπαθέστερο τμήμα των παιδιών αυτής της χώρας (π.χ. ο προηγούμενος Συνήγορος επισκέφθηκε σχεδόν όλες τις δομές παιδικής προστασίας – ιδρύματα, ήξερε από κοντά τα σωφρονιστικά καταστήματα ανηλίκων, τα παιδιά των καταυλισμών, επισκεπτόταν συχνά σχολεία κλπ) και βλέπαμε διαρκώς την «Συνήγορο» να περιφέρεται με τις εντυπωσιακές εμφανίσεις της από πάνελ σε πάνελ, να χειροκροτείται και να δέχεται συγχαρητήρια – ως τί ακριβώςς- επαναλαμβάνοντας διαρκώς όσα κάποιοι από εμάς, επισημαίναμε, και επίμονα διεκδικούσαμε, από τις αρχές του 2000. Το αληθινό ενδιαφέρον και η αποτελεσματικότητά της Βοηθού Συνηγόρου Θεώνης Κουφονικολάκου, αποδείχθηκαν, απογοητευτικά για μάς, όταν Θ.Κ. χρειάστηκε να μεσολαβήσει αποφασιστικά σε υποθέσεις που χρειαζόταν όντως τη συμπαράσταση του Συνηγόρου και «εποίησε την νίσσαν”. Υπήρξαν δυστυχώς και περιπτώσεις που έκανε διεκπεραιωτικά το ελάχιστον καθήκον της, χωρίς να θέλει να έρθει σε αντιπαράθεση με τους ισχυρούς του χώρου των ιδρυμάτων και περίπτωση που έκανε πραγματικά κακό στην εξυπηρέτηση συμφέροντος παιδιού με την άστοχη και αδόκιμη παρέμβασή της.
Η υπόθεση καταγγελίας εθελοντριών για τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης των παιδιών στο Δημοτικό Βρεφοκομείο Θεσσαλονίκης «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ» το 2018 αντιμετωπίστηκε από την Θ.Κ. με μια πολύ καθυστερημένη αναφορά της, ένα – ενάμιση χρόνο μετά, ενώ τα πράγματα πήραν τροπή υπό το βάρος των καταγγελιών από το ίδιο το βρεφοκομείο που απλώς «πέταξε έξω» τις εθελόντριες για να μην το ενοχλούν, (σήμερα ευτυχώς η κατάσταση δεν έχει καμιά σχέση με το παρελθόν αλλά όχι λόγω της συμβολής των Ανεξάρτητων Αρχών που “αγρόν ηγόραζαν” όλα αυτά τα χρόνια, αλλά λόγω αλλαγής της δημοτικής αρχής της Θεσσαλονίκης και της διοίκησης που φορέα που θέλει να κάνει τη διαφορά).
Σε υπόθεση που ζητήθηκε και πάλι η συνδρομή της, του ανηλίκου Σ.Σ. ενός δυστυχισμένου, κακοποιημένου βρέφους και νηπίου που μαζί με τα αδέλφια του τότε μικρά παιδιά, χρησιμοποιήθηκε από επιφανές ίδρυμα για λόγους δημοσίων σχέσεων και στο πλαίσιο της στρατηγικής μιας πολιτικής «οικογενειακής – δήθεν- επανένωσης» που μοστράριζε ο φορέας , για να συμμετέχει και αυτό το παιδί ως «ωραία εικόνα» με στόχο την εισροή κεφαλαίων και τα εγκαίνια της δομής από τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας (όλα θέμα management και marketing είναι άλλωστε, όπως και αλλησβερίσι ) και ενώ το παιδί είχε έτοιμη ανάδοχη οικογένεια που το περίμενε και το διεκδικούσε, το βρεφοκομείο, το ίδρυμα, η Εισαγγελέας Ανηλίκων που τότε ήταν δυστυχώς στον φαντασιακό της κόσμο περί του συμφέροντος του παιδιού και συνέπλεε με το ίδρυμα, το οδήγησαν στην σκληρότερη ιδρυματοποίηση που μπορούσε να επέλθει. Το παιδί, αφού επέστρεψε για λίγο στην κακοποιητική οικογένεια, ξαναγύρισε σε χειρότερη κατάσταση στο ίδρυμα στο οποίο ζει μέχρι σήμερα ζει, εκδηλώνοντας σοβαρές ψυχοκοινωνικές διαταραχές. Ολοι αυτοί λοιπόν, συμπεριλαμβανομένης της Θ.Κ (είμαι σίγουρη ούτε που θυμάται το περιστατικό). που τάχθηκαν να υπηρετούν το συμφέρον των παιδιών, απλώς το κατέστρεψαν είτε με τις πράξεις είτε με τις παραλείψεις τους. Δεν είναι ούτε η πρώτη ούτε η τελευταία φορά. Και τέλος – κάνω αναφορά μόνο στις περιπτώσεις που χειριστήκαμε ως σύλλογος «Δίκτυο Αναδόχων Γονέων» – οδήγησε με προσωπική της παρέμβαση κατά τη διάρκεια εξέλιξης δικαστικής διερεύνησης για υπόθεση δήθεν κακοποίησης της ανήλικης Ν.Κ. από τον ανάδοχο πατέρα της, στο πλαίσιο μιας σφοδρής αντιδικίας, για διεκδίκηση ενός παιδιού από δήθεν συγγενείς του όπου η ψευδοκαταγγελίες δίνουν και παίρνουν, στον εγκλεισμό ενός παιδιού στο ίδρυμα, ενώ η αρμόδια εισαγγελέας με δύο διατάξεις της αγωνίστηκε να αφήσει το παιδί εκτός ιδρύματος να ζει με την ανάδοχη μητέρα του, ενώ για προληπτικούς λόγους απομάκρυνε τον καταγγελλόμενο ανάδοχο πατέρα, μέχρι να ολοκληρωθεί η ποινική διερεύνηση. Και ενώ η Εισαγγελέας Ανηλίκων προστάτευε το παιδί και την ψυχική του ισορροπία αποφασίζοντας την παραμονή με τη μητέρα του, παρενέβη η Θ. Κουφονικολάκου στην Εισαγγελία Ανηλίκων Θεσσαλονίκης και στο ίδρυμα από όπου προερχόταν η ανήλικη, από την καρέκλα του γραφείου της στην Αθήνα, όπως και η Γ.Μ. από το ΕΚΚΑ- αν είναι δυνατόν- χωρίς να ξέρουν υπόθεση, προτρέποντας να λυθεί η αναδοχή και να ξανατοποθετήσουν το παιδί στο ίδρυμα μετά από 2,5 χρόνια παραμονής του στην ανάδοχη οικογένεια. ΄Ενα παιδί για την προστασία του οποίου εργαζόμασταν στη Θεσσαλονίκη δικηγόροι, εισαγγελείς, δικαστές και κοινωνικοί λειτουργοί και όλοι γνωρίζαμε ότι το θέμα είχε χαρακτηριστικά εκδικητικότητας και διεκδίκησης της επιμέλειας του παιδιού από εμμονικούς δήθεν συγγενείς. Το έκλεισαν στο ίδρυμα οι κυρίες αυτές, το βγάλαμε εμείς σε τρεις εβδομάδες με διαταγή του δικαστηρίου. Η αναφορά για τον ανάδοχο πατέρα ετέθη στο Αρχείο, το παιδί όμως επανατραυματίστηκε σοβαρά διότι δεν καταλάβαινε πώς και γιατί ξαναβρέθηκε στο ίδρυμα που απεχθανόταν, οι ανάδοχοι γονείς υποβλήθηκαν σε μια σειρά περιττών δικαστικών εξόδων και η Θ.Κ. ουδέποτε ξανασχολήθηκε με το θέμα, έστω από ανθρώπινο ενδιαφέρον. Επειδή της απευθύνθηκα προσωπικά, της εξήγησα το λάθος της που θα κοστίσει σοβαρά στο παιδί και όχι μόνο δεν με άκουσε αλλά προχώρησε στην εξωθεσμική της παρέμβαση με τον “τουπέ” που της έδινε ο τίτλος της, μπορώ να κρίνω σήμερα τα πεπραγμένα της.
Τί αξία έχουν άλλωστε ένα, δύο, τρία, δεκαπέντε παιδιά, η ζωή και το μέλλον τους, μπροστά στην καλά σχεδιασμένη προσωπική στρατηγική, για τη δική σου επίτευξη στόχων και φιλοδοξιών;
Στη συνέχεια παρακολουθήσαμε τη συμμετοχή της Θ.Κ. στην υπόθεση της «Κιβωτού του Κόσμου», μια υπόθεση που στην λογική του “ώριμου φρούτου” σε αγαστή συνεργασία με την αναλόγου προφίλ υπουργό Δόμνα Μιχαηλίδου στο δικό της κόμμα, οδήγησαν στα γνωστά αποτελέσματα. Εδώ η κοινωνική «αφέλεια» είναι τόσο δυνατή που δεν μπορεί κανείς να την αγνοήσει. Τόσα χρόνια λειτουργίας της «Κιβωτού του Κόσμου», τόσες ευθύνες για το κράτος από την έλλειψη εποπτείας στις δομές παιδικής προστασίας, τόση ατιμωρησία για παράβαση καθήκοντος από την πλευρά των θεσμικών οργάνων ελέγχου και των ίδιων των υπουργών που είναι υπεύθυνοι στην κεντρική πολιτική διοίκηση, των Περιφερειαρχών στην αυτοδιοίκησης, επέπεσαν με αλαλαγμούς επί της «πεσούσης δρυός» που ήταν ο π. Αντώνιος Παπανικολάου. ΄Όχι τόσο δύσκολο, όχι και τόσο σπουδαίο όσο παρουσιάστηκε και όχι τόσο πειστικό θα μου επιτρέψετε. Επίσης μέχρι σήμερα δεν αντιληφθήκαμε τί ακριβώς προσέφερε η συμμετοχή έστω άνευ ψήφου, της Βοηθού Συνηγόρου Θ.Κ. στο Εθνικό Συμβούλιο Αναδοχής και Υιοθεσίας. Στο τίποτα ήταν, στο τίποτα παρέμεινε.
Σήμερα η Θεώνη Κουφονικολάκου ακολουθώντας την γνωστή, εύκολη και καλοπληρωμένη συνταγή, να σου αναθέτουν με κομματικά και αναξιοκρατικά κριτήρια, χωρίς αναζήτηση του ικανότερου, του καταλληλότερου, μια θέση με διείσδυση στην κοινωνία για να γίνεις «γνωστός και συμπαθής» στους πολλούς, αναλαμβάνει – λένε- τη δημόσια εικόνα του κόμματος Τσίπρα. Χρησιμοποίησε τη θέση της στην Ανεξάρτητη Αρχή για να βγει από την αφάνεια και να «στήσει» το ανύπαρκτο βιογραφικό της στο πεδίο των κοινωνικών δικαιωμάτων των ανηλίκων. Θα πω, «όμοιος, ομοίω αεί πελάζει» και ανάλογα με τα πεπραγμένα του Τσίπρα και η κομματική εκπρόσωπός του στον κόσμο, . Τώρα αν η Θ.Κ. γίνει «βουλεύτρια» – έλεος!- επειδή χρησιμοποιούσε τον πολιτικά ορθό όρο της “τεκνοθεσίας” αντί της “υιοθεσίας” όπως παραμένει στη νομοθεσία, δεν θα προσθέσει, ούτε θα αφαιρέσει τίποτα από το ελληνικό κοινοβούλιο. Πόσο χειρότερο να γίνει πια; Θα επιβεβαιώσει όμως το γνωστό. Ότι στην πολιτική αποτέλεσμα έχουν μόνο οι προσωπικές στρατηγικές, οι ματαιοδοξίες μετρίων, η κολακεία των κατάλληλων που ευνοούν οι συγκυρίες και οι κατάλληλες συναναστροφές. Δεξιά και Αριστερά. Και οι εξαιρέσεις επιβεβαιώνουν τον κανόνα.
